H I S T O R I A
 
 
GMINA KRZĘCIN położona jest na południowym krańcu województwa zachodniopomorskiego, w granicach powiatu Choszczno. W średniowieczu obszar ten kilkakrotnie zmieniał przynależność państwową. w X-XIII wieku wchodził w skład monarchii wczesnopiastowskiej. W 1269 roku został podporządkowany przez margrabiów brandenburskich i został włączony do Nowej Marchii. W XIII-XV wieku stanowił część Ziemi Choszczeńskiej, a następnie (od XIV w.) Powiatu Choszczeńskiego (Kreis Arnswalde).
 
Istniejąca sieć osadnicza wykształciła się w różnym okresie. Zdecydowana większość dużych wsi ma średniowieczne pochodzenie. Około roku 1300 istniały już Żeńsko, Chłopowo i Krzęcin. Pojedyncze miejscowości mają metrykę XVIII-wieczną lub z przełomu XVIII i XIX wieku np. Mielęcin, Rakowo i Przybysław. Pozostałe osady, leśniczówki i wsie zostały założone w XIX wieku np. Kaszewo i Słonice.

(36kB)HERB Przyjętym uchwałą Rady Gminy z dnia 1 lutego 1994 roku herbem Gminy Krzęcin jest połowa czarnego orła ze złotym dziobem, szponem i przepaską na skrzydle po prawej i pół czarnej strzały z czarnym orlim skrzydłem, ponad trzema zielonymi dębami ze złotymi żołędziami i brązowymi korzeniami, umieszczonego na srebrnej tarczy.

ZABYTKI Wśród występujących zabytków na terenie gminy Krzęcin spotkamy przede wszystkim obiekty sakralne (kościoły) oraz rezydencje ziemiańskie... zobacz zabytki

 

dr Bogdan Wojciech Brzustowicz

 

Związki z Cystersami z obszarem Gminy Krzęcin sięgają XVI w. Od 1375 r. cysterki z Pełczyc posiadały 2 łany w Żeńsku, a w ich posiadaniu pozostawały do kasaty klasztoru w 1537 r. W połowie tego stulecia cystersi z Bierzwnika zainteresowali się Chłopowem, Rakowem, Objezierzem i innymi wioskami, położonymi w sąsiedztwie swoich dóbr klasztornych. 21 września 1350 r. giermek Jakub von Mortzin, ze swym szwagrem Fritzem von Zuke nadał cystersom połowę patronatu nad kościołem w Chłopowie. Cztery lata później margrabia Ludwik Wittelsbach nadał Bierzwnikowi całą wieś Objezierze, a następnie Rakowo i Chłopowo. W tym czasie wioski te należały do rycerstwa i nadanie oznaczało proces wywłaszczania rycerzy, którzy jeśli nie chcieli opuścić swoich lenn, to byli zmuszeni do wejścia w stosunek lenny z opactwem.

Miejscowość Objezierze, Rakowo i Chłopowo oraz obszar po opustoszałych średniowiecznych wioskach Pluskocina i Tarnowa, należały do cystersów bierzwnickich, aż do kasacji klasztoru w 1539 r., a potem znalazły się w obrębie Domeny Państwowej w Bierzwniku. Jedynie las Pluskociński przekazano miastu Choszczno.

Gdzie są źródła małej Iny? Jedną z większych rzek Pojezierza Choszczeńskiego jest Mała Ina, mająca swe źródła na terenie Gminy Krzęcin. Rzeka ta łączy swe wody za Witkowem pod Stargardem Szczecińskim z (Dużą) Iną, dopływem Odry. Najbardziej nas interesują dwie kwestie związane z Małą Iną. Gdzie znajdują się źródła tej rzeki oraz ile dopływów zasila Małą Inę na obszarze naszej gminy.

Właściwie od dawna istniały trudności z ustaleniem źródeł Małej Iny. Niektóre mapy z XVII i XVIII wieku myliły Małą Inę z rzeką Płonią płynącą przez ziemie pełczycką. Trudności z ustaleniem koryta Iny miał nawet tak znany kartograf jak Mateusz Merian, autor najdokładniejszej mapy Księstwa Pomorskiego z XVII wieku. U niego Mała Ina (Cleine Ihne) to rzeka jak w rzeczywistości ciek wodny koło Dolic, ale jego źródła jako Ina Leniwa (Fauhle Ihne fluvius) znajdują się na tej mapie w okolicach Pełczyc.

Błąd poprzedników skorygował dopiero Fryderyk W.C. von Schmetau (1767 - 1789), który bardzo dokładnie zaznaczył koryto rzeki i wskazał, że wypływa z jeziora Mielęcin. Akwenu położonego blisko 3 kilometry na południe od Krzęcina. Natomiast David Gillys na swej mapie z 1789 roku pokazuje wyraźnie, że Leniwa Ina (die Faule Ihna) wypływa z jeziora koło wsi Krzęcin (kiedyś Dworskiego, dzisiaj Brudnego). Na mapach sprzed ostatniej wojny (z 1944) strumień pomiędzy jeziorami Mielęcin a Krzęcińskim jako "Ina" (Ihna) a jego odnogę dopływającą od wschodu - jako "Źródło Iny" (Ihna Quelle). Potem strumień dopływał do jeziora i wypływał z niego jako "Leniwa Ina".

Strumień nazywany Iną i płynący od jeziora Mielęcin do jeziora Krzęcińskiego ma koryto o szerokości około 1 metra. Natomiast Ina wypływająca z jeziora Krzęcińskiego ma już blisko 3 metry szerokości. Jeżeli przyjmiemy, Mała Ina bierze początek w jeziorze Mielęcin to wypadnie wydłużyć jej bieg na obszarze Gminy Krzęcin z 15 na 19 km.

Dopływy Małej Iny Dorzecze Małej Iny na całej długości jej biegu, stanowi 368-370 m kw. W jej górnym biegu, na obszarze Gminy Krzęcin istnieje kilka dopływów tej rzeki. Dodajmy, że do jeziora Krzęcińskiego oprócz strumienia Ina, płynącego z jeziora Mielęcin, wpływają ponadto rowy i strumienie od wschodu i południa. Razem z jeziorami stanowią one źródła rzeki. Natomiast pierwszym dopływem Małej Iny, jest Wielki Rów Krzęciński (Grosse Kranzinsche Graben) znany z mapy wsi Granowo z 1830 roku. Rów ten stanowił granicę pomiędzy wioskami Krzęcin i Granowo. "Rów Krzęciński" ma swoje źródła pod lasem na południu wsi Granowo, potem opływa pola, przepływa drogą Granowo-Krzęcin i wpada do Małej Iny koło Smużyka

Kolejnym dopływem jest Rów Czychra (Ciker Graben), który bierze początek pod Przybysławiem, a potem płynie na północ przez lai i przez Granowo. W Granowie przepływa pomiędzy kościołem i pałacem (dzisiaj płynie pod ziemią), a potem dalej na północ do Małej Iny. Rów Czychra jest znany z map z 1830 i 1837 roku. O wiele starszy jest dopływ o nazwi Granowska Struga (Granoische Flies) wymieniana przez dokumenty w 1548 i 1549 roku. Nazwa obejmowała najprawdopodobniej zespół cieków wodnych płynących polami Granowa w kierunku Iny. Ostatnim dopływem rzeki Małej Iny na terenie naszej gminy jest stary Potok Bobrowy (die beverbake) wspomniany w 1549 roku. Stanowił wówczas granicę pomiędzy wioskami Granowo i Boguszyny. Z dopływów prawobrzeżnych Małej Iny najbliżej naszej gminy płynie rzeczka Słonica, którą wspomniano już w 1237 roku. Niegdyś stanowiła granicę pomiędzy Zamęcinem i Żeńskiem. Obecnie przepływa przez Zwierzyń.

dr Grzegorz Jacek Brzustowicz